Το συκώτι είναι ένα κρίσιμο όργανο που έχει πολλούς διαφορετικούς ρόλους στην ανθρώπινη υγεία. Αυτό το άρθρο εστιάζει στη συμμετοχή αυτού του οργάνου στη διατήρηση των φυσιολογικών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.
Τι κάνει το συκώτι;
Το συκώτι είναι ένα απίστευτα σημαντικό και πολύπλοκο όργανο. Συμμετέχει σε πολλές λειτουργίες, όπως:
- Την πέψη και τον μεταβολισμό
- Την παραγωγή συστατικών του αίματος
- Την παραγωγή χοληστερόλης
- Την παραγωγή αιμοσφαιρίνης
- Την αποτοξίνωση από επιβλαβείς ουσίες
- Την άμυνα ενάντια σε παθογόνους παράγοντες
- Την ρύθμιση της πήξης του αίματος
- Την ρύθμιση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα
Ο μεταβολισμός συκωτιού – γλυκόζης
Το συκώτι έχει τεράστιο ρόλο στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα σας. Μπορεί να αποθηκεύσει γλυκόζη, να απελευθερώσει γλυκόζη, ακόμη και να δημιουργήσει γλυκόζη.
Ο διατροφικός μεταβολισμός της γλυκόζης (υδατάνθρακες), των πρωτεϊνών και του λίπους εμφανίζεται σε μεγάλο βαθμό στο συκώτι. Η γλυκόζη από διατροφικές πηγές μεταφέρεται στο συκώτι, απ’ όπου μπορεί να διοχετευτεί σε διάφορες μεταβολικές οδούς, ανάλογα με τις συγκεκριμένες ανάγκες ενέργειας του σώματος την δεδομένη στιγμή.
Το συκώτι επικοινωνεί στενά με το πάγκρεας, το οποίο εκκρίνει ινσουλίνη και γλυκαγόνη, τις δύο κύριες ορμόνες που εμπλέκονται στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα.
Η δράση της ινσουλίνης συνεπάγεται τη μείωση της γλυκόζης στο αίμα επιτρέποντας στη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα. Η έκκριση γλυκαγόνης σηματοδοτεί τη διάσπαση του γλυκογόνου (διακλαδισμένα μόρια γλυκόζης που αποθηκεύονται στο ήπαρ), για να αυξήσει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Και οι δύο αυτές ορμόνες εκκρίνονται από το πάγκρεας σε απόκριση σε φυσιολογικές συνθήκες και δραστηριότητες (όπως πρόσληψη τροφής, επίπεδα δραστηριότητας, ενεργειακές απαιτήσεις κ.λπ.).
Το συκώτι απελευθερώνει την αποθηκευμένη γλυκόζη όλο το εικοσιτετράωρο, για να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του σώματος. Ομοίως, η ινσουλίνη απελευθερώνεται από το πάγκρεας όλο το εικοσιτετράωρο για να αντισταθμίζει αυτήν την παραγωγή γλυκόζης, καθώς και σε άλλα σενάρια, όπως μετά το φαγητό, καθώς και σε περιόδους ασθένειας ή στρες, όταν ο ρυθμός απελευθέρωσης γλυκόζης από το συκώτι μπορεί να είναι υψηλότερος. Αυτές οι δύο ορμόνες δρουν για να εξισορροπήσουν η μία την άλλη και να διασφαλίσουν ότι τα επίπεδα γλυκόζης στην κυκλοφορία του αίματος δεν γίνονται πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά (ευγλυκαιμία).
Οι ειδικοί συνοψίζουν:
«Το συκώτι είναι ο κύριος τόπος εναπόθεσης γλυκόζης μετά τη σίτιση με γλυκόζη, ενώ οι μύες και ο λιπώδης ιστός αντιπροσωπεύουν σχετικά μικρά ποσοστά απορρόφησης της προσλαμβανόμενης γλυκόζης. Επιπλέον, η αύξηση της γλυκόζης και της ινσουλίνης που προκαλείται από την κατάποση γλυκόζης αναστέλλει την ενδογενή ηπατική παραγωγή γλυκόζης, η οποία χρησιμεύει για την ελαχιστοποίηση των μεταγευματικών αυξήσεων της γλυκόζης στο αίμα. Όταν η γλυκόζη στο αίμα μειώνεται λόγω μικρών αυξήσεων της κυκλοφορούμενης ινσουλίνης, η ανάκαμψη της παραγωγής γλυκόζης από το συκώτι είναι ο αρχικός ή κύριος μηχανισμός για την αντιμετώπιση της πτώσης της συγκέντρωσης γλυκόζης στο αίμα.»
Ενώ η γλυκαγόνη δρα κυρίως στο συκώτι, προάγει την απελευθέρωση γλυκόζης από το γλυκογόνο, η ινσουλίνη δρα σε πολλούς διαφορετικούς τύπους κυττάρων, συμπεριλαμβανομένων των ηπατικών κυττάρων και των σκελετικών μυών. Η ινσουλίνη διεγείρει επίσης το συκώτι να αποθηκεύει περισσότερο γλυκογόνο. Εκτός από την αποθήκευση γλυκόζης με τη μορφή γλυκογόνου και την απελευθέρωσή της όταν χρειάζεται, το συκώτι μπορεί επίσης να παράγει γλυκόζη αυτόνομα σε μια διαδικασία που ονομάζεται γλυκονεογένεση.
Συνολικά, η αλληλεπίδραση των ορμονών που εκκρίνονται από το πάγκρεας, μαζί με τη λειτουργία “ανίχνευσης ενέργειας” του συκωτιού δημιουργεί έναν πολύ ακριβή ρυθμιστικό μηχανισμό για τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Το συκώτι στον διαβήτη
Το συκώτι παραμένει απίστευτα σημαντικό για την υγεία των ατόμων με διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2, αλλά η ικανότητά του να ρυθμίζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα είναι μειωμένη. Η πλειοψηφία της ινσουλίνης που παράγεται από το πάγκρεας χρησιμοποιείται από το ήπαρ, το οποίο είναι το μόνο μέρος του σώματος που έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί και να αποθηκεύει γλυκόζη και να απελευθερώνει γλυκόζη ανταποκρινόμενο στις ανάγκες του σώματος την δεδομένη στιγμή. Όταν η υγιής δράση της φυσικής έκκρισης ινσουλίνης ανασταλεί (ή απουσιάζει εντελώς), το σώμα χάνει μεγάλο μέρος της ικανότητάς του να διατηρεί σταθερά και υγιή τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Περίληψη
Το συκώτι είναι ένα κρίσιμο όργανο που έχει πολλές λειτουργίες στην ανθρώπινη υγεία. Παίζει κεντρικό ρόλο στο μεταβολισμό, λειτουργεί ως κόμβος στην επεξεργασία των θρεπτικών συστατικών και επικοινωνεί στενά με το πάγκρεας για να ρυθμίσει προσεκτικά τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Πηγές : diabetesdaily.com
Επιμέλεια, απόδοση από αγγλικό κείμενο :
Ιωαννίδης Δημήτρης – Διαβητικός Τύπου 1 – Εκπαιδευτής Αντλιών Ινσουλίνης