Φοβία Υπογλυκαιμίας

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μία διαρκής προσπάθεια επίτευξης τιμών εντός των φυσιολογικών ορίων. Μία χρυσή ισορροπία μεταξύ υπεργλυκαιμίας και υπογλυκαιμίας, με στόχο την αποκαλούμενη ευγλυκαιμία. Η υπογλυκαιμία είναι η πιο συχνή οξεία επιπλοκή στον Διαβήτη. Είναι εξαιρετικά δυσάρεστη για τον πάσχοντα και επιπλέον δημιουργεί φόβους και αίσθημα ανασφάλειας, τα οποία συμβάλλουν στην απροθυμία των Διαβητικών, τόσο να υποβληθούν σε ινσουλινοθεραπεία, όσο και να επιδιώκουν την άριστη ρύθμιση.

Σημασία δεν έχει τόσο το ίδιο το επεισόδιο της υπογλυκαιμίας, όσο η αρνητική ερμηνεία που του αποδίδεται από το άτομο. Εδραιώνεται η φοβία της υπογλυκαιμίας και ένα ουσιώδες αίσθημα ανασφάλειας, με αποτέλεσμα τη σημαντική επίπτωση στην ποιότητα ζωής. Η διαχείριση του Διαβήτη και ο μεταβολικός έλεγχος επηρεάζονται αρνητικά, καθώς τίθενται γλυκαιμικοί στόχοι σε υψηλότερες τιμές «ασφαλείας», με αποτέλεσμα κακή ρύθμιση και αύξηση των πιθανοτήτων των υπεργλυκαιμικών επιπλοκών. Μία συνέπεια σημαντικά πιο επιβαρυντική για την υγεία του Διαβητικού, καθώς οι επιπλοκές της υπεργλυκαιμίας σε αυτή την περίπτωση είναι αναπόφευκτες (εφόσον διατηρηθεί επί μακρόν η υπεργλυκαιμία και μία αρρύθμιστη κατάσταση), ενώ οι κίνδυνοι της υπογλυκαιμίας είναι λιγότεροι και δευτερεύουσας σημασίας μπροστά στους κινδύνους της υπεργλυκαιμίας, μονόδρομος αυτής της φοβίας, και μακροχρονίως των αντίστοιχων επιπλοκών αυτής (της υπεργλυκαιμίας).

Η συγκεκριμένη φοβία επιδρά αρνητικά σε πολλούς τομείς της ζωής τόσο του παιδιού, του εφήβου, όσο και του ενήλικα και εξελίσσεται πλέον σε μία μάστιγα της σύγχρονης εποχής (στη διαχείριση και ρύθμιση του Διαβήτη). Η ποιότητα ζωής του ατόμου υποβαθμίζεται καθώς αποφεύγονται διάφορες κοινωνικές δραστηριότητες.

• Το 40% των Διαβητικών και το 62% των Συγγενών/Συνοδών τους φοβούνται την Υπογλυκαιμία •

Μόλις εγκατασταθεί η φοβία, τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας περιπλέκονται και συγχέονται με αυτά του πανικού, τα οποία σταδιακά υπερτερούν και υπερκαλύπτουν αυτά της υπογλυκαιμίας. Η ταχυκαρδία πλέον είναι αποτέλεσμα του πανικού και όχι της ίδιας της υπογλυκαιμίας. Ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που ο πανικός, ως κυρίαρχος πλέον του παιχνιδιού, αναπαράγει συμπτώματα της υπογλυκαιμίας σε διάφορα στιγμιότυπα της ημέρας, χωρίς να υπάρχει πραγματικά χαμηλή τιμή γλυκόζης αίματος, ή πυροδοτείται όταν υπάρχουν συμπτώματα από ανεξάρτητες καταστάσεις, παρεμφερή με αυτά της υπογλυκαιμίας (π.χ. αδυναμία, τρόμος κτλ). Χαρακτηριστικό της φοβίας είναι πως μόλις παρατηρήσει ο Διαβητικός στη συσκευή συνεχούς καταγραφής γλυκόζης αίματος (CGM – 24ωρη καταγραφή) μία σημαντική τάση καθόδου του σακχάρου του, πυροδοτείται άμεσα η κρίση πανικού ή το προστάδιο αυτής. Ενώ παρατηρούμε, πως ακόμη και διαβάζοντας απλά τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας, νιώθει ταυτόχρονα κάποια από αυτά να αναπαράγονται.

Ανάμεσα στα αίτια της φοβίας της υπογλυκαιμίας συγκαταλέγονται:
• Τα ίδια τα συμπτώματα της υπογλυκαιμίας, τα οποία μπορεί να είναι ιδιαιτέρως δυσάρεστα στις πρώτες εμπειρίες του ατόμου με υπογλυκαιμίες, προσάπτοντας υπερβολικά αρνητικά συναισθήματα και βιώματα, γεννώντας την επιθυμία αποφυγής τους, ενώ σε Διαβητικούς τύπου δύο, όπου τα επεισόδια είναι συνήθως σπανιότερα, ένας έντονα αρνητικός στιγματισμός, όπου ολόκληρη η ημέρα του επεισοδίου αντιμετωπίζεται ως ημέρα ασθενείας, κακουχίας και ανάρρωσης (καθώς μερικά δισκία μπορεί να προκαλέσουν παρατεταμένες υπογλυκαιμίες)
• Σοβαρές υπογλυκαιμίες στο παρελθόν (καθώς συχνά καθοριστικό ρόλο παίζει η βαρύτητα της υπογλυκαιμίας με τα αντίστοιχα βιώματα)• Εσφαλμένη διαχείριση/αντιμετώπιση υπογλυκαιμιών, με συνέπεια παράταση χρονικά των δυσάρεστων συμπτωμάτων, καθυστέρηση της αποκατάστασης και επιστροφής στην πλήρη λειτουργικότητα, αύξηση της ανασφάλειας και του άγχους, λόγω εσφαλμένων εντυπώσεων πως κάθε μελλοντική υπογλυκαιμία θα απαιτεί αντίστοιχα μεγάλο χρονικό διάστημα αποκατάστασης (ενώ ο πραγματικός χρόνος αποκατάστασης είναι 3-5 λεπτά)
• Επαναλαμβανόμενες ανεπίγνωστες/«κρυφές» υπογλυκαιμίες (υπογλυκαιμίες ασυμπτωματικές, που ανακαλύπτονται τυχαία στα πλαίσια της συνεχούς καταγραφής γλυκόζης αίματος, με ιδιαίτερη βαρύτητα στις νυκτερινές, όταν δηλαδή συμβαίνουν κατά τη διάρκεια του ύπνου)
• Νοσηλεία λόγω σοβαρής υπογλυκαιμίας
• Διάρκεια ινσουλινοθεραπείας/Διαβήτη (η χρονιότητα του Διαβήτη, πέρα από την προσαρμογή του οργανισμού και μείωση της έντασης και ποικιλίας των συμπτωμάτων της υπογλυκαιμίας, προσδίδει από μόνη της επιπρόσθετη ανασφάλεια στον Διαβητικό)

Η φοβία της υπογλυκαιμίας επηρεάζεται και θεραπεύεται με ορθή, σχολαστική και αναλυτική εκπαίδευση στον Διαβήτη (εκπαίδευση για τους πραγματικούς κινδύνους της υπογλυκαιμίας, με κύριο υπεύθυνο τον θεράποντα Ιατρό), με καλό μεταβολικό έλεγχο, με ψυχοεκπαίδευση (όπου κρίνεται απαραίτητο), καθώς και με βελτίωση γενικότερα της ποιότητας ζωής, καθώς αφορά ανθρώπους που η ψυχική τους υγεία είναι ευάλωτη και κυριεύονται γενικώς από ανασφάλειες και άλλες φοβίες.

Η φοβία της υπογλυκαιμίας είναι μία διαχειρίσιμη, αναστρέψιμη και αντιμετωπίσιμη κατάσταση, εφόσον αναλογιστεί όλα τα ανωτέρω ο πάσχων. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή, καλή συνεργασία με την ομάδα των θεραπόντων του, ώστε το ελπιδοφόρο και αισιόδοξο χαμόγελο να επιστρέψει στο πρόσωπό του και να απολαύσει τις απεριόριστες δυνατότητες που του δίνει η, πλήρως εφικτή, καλή ρύθμιση του Διαβήτη του (στην οποία είναι πάντοτε επιβοηθητική η ηδύτητα μίας Τούρτας)!

Με εκτίμηση,