Η κετογονική δίαιτα, ή δίαιτα Keto, είναι ένας ιδιαίτερα δημοφιλής τρόπος που βοηθάει τους ανθρώπους να χάσουν βάρος. Είναι όμως μια ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος για τον έλεγχο του διαβήτη; Οι επιστήμονες εξακολουθούν να μελετούν το πώς η διατροφή επηρεάζει τα άτομα με την πάθηση, αλλά ας δούμε τι γνωρίζουμε:
Τι είναι η δίαιτα Keto;
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα κατανάλωσης χαμηλών υδατανθράκων και λιπαρών. Τα μεγαλύτερο ποσοστό της δίαιτας αποτελείται από λιπαρά, είτε πρόκειται για ακόρεστα λίπη όπως ξηροί καρποί, σπόροι και αβοκάντο ή κορεσμένα λίπη όπως βούτυρο και λάδι καρύδας. Περίπου το 20% -30% της διατροφής είναι πρωτεΐνη, είτε άπαχη (όπως στήθος κοτόπουλου) είτε λιπαρή (όπως μπέικον). Υποτίθεται ότι οι υδατάνθρακες είναι αυστηρώς περιορισμένοι, ακόμη και εκείνοι που συνήθως θεωρούνται υγιείς, όπως τα φασόλια, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, το γάλα και πολλά είδη φρούτων και λαχανικών. Στη δίαιτα Keto, τρώτε λιγότερα από 50 γραμμάρια υδατανθράκων την ημέρα. Για να το θέσουμε σε προοπτική, ένα μεσαίο μήλο έχει 25 γραμμάρια υδατανθράκων.
Πώς λειτουργεί; Κανονικά, το σώμα σας τροφοδοτείται από ζάχαρη ή γλυκόζη που παίρνει από υδατάνθρακες. Μετά από λίγες ημέρες στην δίαιτα Keto, το σώμα σας εξαντλείται από γλυκόζη. Έτσι αρχίζει να καίει λίπος. Αυτό ονομάζεται διατροφική κέτωση. Δημιουργεί ουσίες λιπαρών οξέων που ονομάζονται κετόνες, τις οποίες το σώμα σας μπορεί να χρησιμοποιήσει για ενέργεια.
Κέτωση έναντι κετοξέωσης
Εάν έχετε διαβήτη, είναι σημαντικό να κατανοήσετε τη διαφορά μεταξύ της διατροφικής κέτωσης και της κετοξέωσης. Και οι δύο περιλαμβάνουν κετόνες. Αλλά η κετοξέωση είναι μια επικίνδυνη κατάσταση που συμβαίνει όταν το σώμα σας δεν έχει αρκετή ινσουλίνη και οι κετόνες συσσωρεύονται πάρα πολύ. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν υπερβολική δίψα, συχνή ούρηση, σύγχυση και αδυναμία ή κόπωση. Είναι πιο συνηθισμένο για άτομα με διαβήτη τύπου 1 από άτομα με διαβήτη τύπου 2.
Η κέτωση συμβαίνει με πολύ χαμηλότερα, ασφαλέστερα επίπεδα κετονών από την κετοξέωση. Στην πραγματικότητα, αυτή η διαδικασία συμβαίνει κατά τη διάρκεια της καθημερινής ζωής, ανάλογα με την ποσότητα υδατανθράκων και πρωτεϊνών που τρώτε. Είναι μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους, ειδικά κοιλιακού λίπους και χαμηλότερο A1c για πολλά άτομα με διαβήτη.
Λειτουργεί η δίαιτα Keto εάν έχετε διαβήτη;
Η έρευνα δείχνει ότι τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 μπορούν να αδυνατίσουν και να μειώσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους με τη δίαιτα Keto. Σε μια μελέτη, τα άτομα με διαβήτη τύπου 2, έχασαν βάρος, χρειάζονταν λιγότερα φάρμακα και μείωσαν το A1c τους όταν ακολούθησαν δίαιτα Keto για ένα χρόνο. Εάν έχετε αντίσταση στην ινσουλίνη – που σημαίνει ότι έχετε υψηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα επειδή το σώμα σας δεν ανταποκρίνεται σωστά στην ορμόνη ινσουλίνη – θα μπορούσατε να επωφεληθείτε από τη διατροφική κέτωση, επειδή το σώμα σας θα χρειάζεται και θα παράγει λιγότερη ινσουλίνη.
Υπάρχουν λιγότερες μελέτες που εξετάζουν τη διατροφή Keto για άτομα με διαβήτη τύπου 1. Μια μικρή μελέτη διαπίστωσε ότι βοήθησε τα άτομα με τύπου 1 να μειώσουν τα επίπεδα A1c τους, αλλά χρειαζόμαστε πολύ περισσότερες και εκτενέστερες έρευνες για να έχουμε πλήρη εικόνα των επιπτώσεων της διατροφής.
Λάβετε υπόψη ότι οι περισσότερες μελέτες εξέτασαν μόνο τα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα της διατροφής Keto. Δεν είναι σαφές εάν λειτουργεί ως μακροπρόθεσμος τρόπος για τη διαχείριση του διαβήτη σας. Εάν αποφασίσετε να δοκιμάσετε τη δίαιτα Keto, μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο να την διατηρήσετε. Η πολύ χαμηλή ποσότητα υδατανθράκων στο διαιτολόγιο είναι μια μεγάλη αλλαγή για πολλούς ανθρώπους. Μπορεί επίσης να σας προκαλέσει κούραση για μερικές εβδομάδες έως ότου το σώμα σας προσαρμοστεί. Για να έχετε μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας, είναι καλή ιδέα να φτιάξετε ένα πρόγραμμα γευμάτων που να μπορείτε να ακολουθήσετε, συμπεριλαμβανομένων των κετο-φιλικών γευμάτων και των σνακ που πρέπει να έχετε πάντα στη διάθεσή σας.
Είναι ασφαλής η δίαιτα Keto εάν έχετε διαβήτη;
Αυτό εξαρτάται από τον τύπο του διαβήτη που έχετε. Γενικά, τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 που είναι υπέρβαρα φαίνεται να έχουν καλά αποτελέσματα με ασφάλεια. Εάν έχετε διαβήτη τύπου 1 και θέλετε να δοκιμάσετε την δίαιτα Keto, είναι σημαντικό να μιλήσετε πρώτα με τον ιατρό σας. Θα πρέπει να παρακολουθείτε προσεκτικά την υγεία σας και να είστε σε επιφυλακή για τυχόν σημάδια κετοξέωσης. Και για τους δύο τύπους, είναι καλή ιδέα να συνεργαστείτε στενά με τον ιατρό σας, καθώς ίσως χρειαστεί να αλλάξετε τη δοσολογία φαρμάκων ή τις δόσεις ινσουλίνης σας. Η δίαιτα Keto έχει επίσης κάποιες παρενέργειες που καλό είναι να γνωρίζετε:
Υπογλυκαιμία: Αν και η δίαιτα μπορεί να μειώσει τα επίπεδα A1c, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι διατρέχετε υψηλότερο κίνδυνο για περισσότερα χαμηλά σάκχαρα στο αίμα, ειδικά εάν παίρνετε και φάρμακα για τον διαβήτη. Ενημερώστε τον ιατρό σας εάν δοκιμάσετε τη δίαιτα Keto. Μπορούν να σας συμβουλέψουν για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα σας, τη λήψη των φαρμάκων σας και τι να κάνετε όταν το σάκχαρο στο αίμα σας πέσει πολύ χαμηλά.
Καρδιακές παθήσεις: Η διατροφή δίνει έμφαση στην κατανάλωση πολύ λίπους. Εάν τρώτε πάρα πολύ κορεσμένο λίπος (το είδος λίπους που υπάρχει σε τρόφιμα όπως το μπέικον και το βούτυρο), αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τη χοληστερόλη σας, ειδικά το LDL, το οποίο σχετίζεται με καρδιακές παθήσεις. Αυτό είναι μια ιδιαίτερη ανησυχία για τα άτομα με διαβήτη, καθώς η ίδια η ασθένεια σας κάνει πιο ευπαθή σε καρδιακά νοσήματα.
Βεβαιωθείτε ότι τα λίπη σας παρέχονται από πιο υγιεινές πηγές – τα μονο- και πολυακόρεστα είδη, αυτά που περιέχονται σε τρόφιμα όπως τα αβοκάντο, τα καρύδια και τα έλαια ελαιόλαδου και canola. Εάν το κάνετε σωστά, τα επίπεδα χοληστερόλης LDL και τριγλυκεριδίων θα μπορούσαν να μειωθούν. Εάν λαμβάνετε φάρμακά για καρδιακά προβλήματα, όπως υψηλή αρτηριακή πίεση, επικοινωνήστε με τον ιατρό σας για να δείτε εάν πρέπει να προβείτε σε αλλαγές.
Έλλειψη θρεπτικών συστατικών: Δεδομένου ότι πολλά τρόφιμα είναι εκτός ορίων, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων φρούτων, λαχανικών και γαλακτοκομικών προϊόντων, θα μπορούσατε να χάσετε σημαντικά θρεπτικά συστατικά που θα λαμβάνατε από αυτά. Συνεργαστείτε με έναν διατροφολόγο εξοικειωμένο με την κετογονική δίαιτα και την διατροφική κέτωση ώστε να βεβαιωθείτε ότι το σώμα σας παίρνει αυτό που χρειάζεται.
Προβλήματα με το ήπαρ και τα νεφρά: Αυτά τα όργανα βοηθούν το σώμα σας να επεξεργάζεται λίπος και πρωτεΐνες. Μερικοί ειδικοί ανησυχούν ότι η δίαιτα Keto θα μπορούσε να τα εξαντλήσει οδηγώντας τα σε υπερκόπωση. Άλλοι λένε ότι εάν τα όργανα σας είναι υγιή, πιθανότατα δεν θα έχετε πρόβλημα.
Δυσκοιλιότητα: Δεδομένου ότι δεν τρώτε τρόφιμα όπως δημητριακά ολικής αλέσεως και φασόλια, μπορεί να χάσετε βασικές πηγές ινών.
Χολόλιθοι: Εάν χάσετε βάρος γρήγορα, έχετε περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσετε χολόλιθους. Ορισμένα τρόφιμα, όπως αυτά με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και αυτά που περιέχουν υγιή λίπη, θα μπορούσαν να σας βοηθήσουν να αποτρέψετε την δημιουργία τους. Συζητήστε με τον ιατρό σας για άλλους τρόπους αποφυγής προβλημάτων με την χοληδόχο κύστη.
Πρέπει να την δοκιμάσετε;
Μιλήστε με το γιατρό σας πριν αποφασίσετε να ακολουθήσετε μια δίαιτα Keto. Για ορισμένα άτομα με διαβήτη, ειδικά για εκείνους που πρέπει να χάσουν βάρος, αυτός ο τρόπος διατροφής μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση των συμπτωμάτων και στη μείωση της ανάγκης για φαρμακευτική αγωγή.
Για άλλους όμως, η δίαιτα Keto θα μπορούσε να επιδεινώσει την ρύθμιση του διαβήτη. Θα πρέπει να είστε προσεκτικοί όταν σταματάτε την Keto. Η απότομη προσθήκη υδατανθράκων μπορεί να προκαλέσει αιχμές στις τιμές του σακχάρου στο αίμα και αύξηση βάρους. Η βέλτιστη τακτική είναι να ξεκινήσετε αργά με υδατάνθρακες που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και φυτικές ίνες.
Πηγές : webmd.com
Επιμέλεια, απόδοση από αγγλικό κείμενο :
Ιωαννίδης Δημήτρης – Διαβητικός Τύπου 1 – Εκπαιδευτής Αντλιών Ινσουλίνης